ชนชั้นลูกทุ่ง

ลูกทุ่งคืออัตลักษณ์หรืออุดมการณ์ชนชั้นแรงงาน?

พอดีเห็น Warangkanang Ouinork เตือนว่าวันนี้วันเกิดพุ่มพวง ดวงจันทร์ เลยนึกอะไรหลายๆอย่างขึ้นมา

ผมชอบเพลงลูกทุ่ง โตมาในยุค “รักสาวเสื้อลาย” ของแสงสุรีย์ ครวญเพลง “ร้องไห้กับเดือน” ของคัมภีร์ เศร้ามากๆทุกทีที่ร้องเพลง “ฝนเดือนหก” ชอบเพลงตลกและฝีมือการประพันธ์เพลงของเพลิน พรมแดน ฯลฯ และแน่นอนว่าเพลงพุ่มพวง ดวงจันทร์หลายต่อหลายเพลงเป็นหนึ่งในเพลงที่ติดลิ้น

ยุคหลังๆ เพลงที่ร้องแล้วเศร้ามากคือ “ดอกหญ้าในป่าปูน” สลา คุณวุฒิแต่ง ต่าย อรทัยร้อง ระยะใกล้กันมี “คนบ้านเดียวกัน” ที่ไผ่ร้อง “ข้ามันลูกทุ่ง” ในเวอร์ชันที่ไทเอามาร้องใหม่ก็ไม่เลว ฯลฯ

ชวนให้คิดถึงประเด็นหนึ่งที่ Kengkij Kitirianglarp ตั้งคำถามในการนำเสนอเมื่อวันก่อนว่า ความเป็นชนชั้นแรงงานทำไมไม่เกิดในแรงงานไทย ที่จริงเก่งกิจเอ่ยถึงเพลงลูกทุ่งเหมือนกัน แต่วันนั้นไม่มีเวลา เขาเลยยังไม่ได้พูดถึงสิ่งที่ผมคิดอยู่ในใจ (แต่ก็ไม่มีเวลาได้ซักเขาต่อเช่นกัน) คือความเป็นลูกทุ่ง ที่อาจใช้อธิบายสำนึกชนชั้นของแรงงานไทยได้

ผมว่าบางที ความเป็นลูกทุ่งไม่จำเป็นต้องอยู่กินใช้ชีวิตแบบลูกทุ่งเสมอไป แต่แชร์ความรู้สึกของการอพยพ การไร้ราก การโหยหาถิ่นที่ที่เคยอยู่ การอยู่ในอีกพื้นที่ แต่ไม่ลงหลักปักฐานกับถิ่นใหม่ ความเป็นคนไร้ถิ่นฐาน deterritorialization?

และที่เก่งกิจ (ขอโทษที่เอ่ยชื่อบ่อยครับ หวังว่าจะไม่ถือสา) บอกว่า “คนใช้แรงงานแชร์การฟังเพลงลูกทุ่งข้ามถิ่น พวกเขาฟังเพลงไม่ว่าจะจากถิ่นไหนก็ว่าลูกทุ่ง” ยิ่งชวนให้เชื่อมโยงกับการที่เพลงลูกทุ่งจากหลากถิ่นถูกใช้ในม็อบเสื้อแดงมากกว่าเพลงเพื่อชีวิต ซึ่งไม่สามารถแทรกเข้าไปในวัฒนธรรมการเมืองของคนเสื้อแดง (จึงไม่น่าแปลกใจนักที่นักร้องเพื่อชีวิตจะออกมาทวงคืนเสื้อสีแดง เพราะจะใส่ยังไงก็ไม่ fit in อยู่ดี)

มีประเด็นให้คิดอีกมาก แน่นอนว่านิธิ เอียวศรีวงค์เคยเขียนเรื่องเพลงลูกทุ่ง ผมไม่ได้อ่าน อุบลรัตน์ ศิริยุวศักดิ์เคยวิจัยเรื่องเพลงลูกทุ่งกับการเคลื่อนไหวของแรงงาน ซึ่งน่าจะมาช่วยได้ และยังคงมีวิทยานิพนธ์เรื่องนี้ให้อ่านอีกมากมาย

ถ้าผมรักในเพลงลูกทุ่ง ผมจะมีส่วนหนึ่งของ “สำนึกแรงงาน” ด้วยหรือไม่ ไม่รู้เหมือนกัน

ยังไงก็เถอะ เพื่อระลึกถึงพุ่มพวง ขอฝากเพลง “นักร้องบ้านนอก” สำเนียงปาล์มมี่ เป็นพุ่มพวงที่แปลกแปร่งดีครับ

บันทึกเมื่อ 4 สิงหาคม 2555

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: