journalists and anthropologists

นั่งริมน้ำที่รีสอร์ทแห่งหนึ่งที่อัมพวา เสียงเพลง “ขอยืมไหล่ซ้ายซบหน้าเมื่ิอน้ำตาหยด…” ต่อด้วยเพลง “หมีแพนด้า หมีแพนด้า” ลั่นข้ามคลองมา ก็พลันนึกถึงข้อถกเถียงเล็กๆ (ไม่ทันเป็นดราม่า) ระหว่าง journalists กับ anthropologists บน ฟบ เรื่องอัมพวาเมื่อสองสามวันก่อน

journalists วิพากษ์ชนชั้นกลางในเมืองที่หลงไหลความเป็นชนบท มาพักอัมพวาแบบกากๆ anthropologists บอก เมืองกับชนบทไม่มีแล้ว ชาวชนบทที่อยากเป็นชาวเมืองแล้วกลับมาชอบชนบทแบบเก่าอีกก็มี

น่าฟังทั้งสองฝ่าย แต่ที่คิดไปเรื่อยเปื่อยคือการเป็นเจอร์นัลลิสตส์กับแอนโทรพอโลจิสตส์

ผมว่าเจอร์นัลลิสตส์ตาแหลม มีข้อมูลละเอียด คำพูดคมคาย เข้าใจผู้อ่าน

เจอร์นัลลิสตส์มักว่าพวกแอนโทรฯ ว่าพูดจาไม่รู้เรื่อง ทฤษฎีจัดไป ไม่ค่อยสรุปอะไรฟันธง คนอ่านไม่ชอบ ซึ่งผมว่าจริง

พวกแอนโทรฯ ชอบว่าเจอร์นัลลิสตส์ว่า ฉาบฉวย ไม่ลุ่มลึก ติดกับสถานการณ์เฉพาะหน้าเกินไป

แต่ที่จริง เจอร์นัลลิสตส์มีอะไรที่เหมือนหรือเหนือกว่าแอนโทรฯ ตรงช่างซักช่างถาม สอดรู้สอดเห็นไปหมด

ผมมีเพื่อนทั้งสองกลุ่ม อาจารย์ผมเป็นคนที่เป็นทั้งเจอร์นัลลิสต์และแอนโทรพอโลจิสตส์ในตัว เคยพาทั้งเพื่อนที่เป็นเจอร์นัลลิสตส์และอาจารย์ที่เป็นแอนโทรพอโลจิสตส์เที่ยว ที่เวียดนามแล้วเหนื่อยเกือบตาย เพราะทั้งสองคนช่างถามช่างซักกันมาก

ที่จริง มีแอนโทรพอโลจิสตส์ที่เป็นเขอร์นัลลิสตส์บ้างเหมือนกัน อย่าง Margaret Mead ที่เป็นนักมานุษยวิทยาซึ่งจ้อหน้าจอทีวีบ่อยที่สุด เขียนหนังสือขายดีที่สุด เป็นที่รู้จักข้ามวงการอาจจะมากที่สุด

แต่ที่เจอร์นัลลิสตส์เหนือแอนโทรฯ อีกข้อ นอกจากการใช้ภาษาแล้ว ผมว่าเจอร์นัลลิสตส์ยังมีความบ้าบิ่น ส่วนแอนโทรพอโลจิสตส์มักขี้ป๊อด

ในสถานการณ์รุนแรงต่างๆ เราจึงเห็นนักมานุษยวิทยามาหลังควันปืน ขณะที่นักข่าวไปบันทึกกระทั่งเขม่าปืน ช่วงน้ำท่วม เราเห็นนักมานุษยวิทยาหนีน้ำ ส่วนนักข่าวบุกลุยเข้าไปถึงห้องนอน

อัมพวาในสายตาเจอร์นัลลิสตส์อาจไม่ละเอียด แต่ก็คมคายพอจะทัดทานกระแสหลงอดีตลงได้บ้าง อัมพวาในสายตาแอนโทรพอโลจิสตส์อาจซับซ้อน แต่บางทีจะยอกย้อนจนหาทางออกไม่เจอ

ฟังเพลงต่อ “ถูๆ ไถๆ ถูๆ ไถๆ … หนูอยู่อย่างประหยัด” (เครื่องเสียงเขาแรงดีจริงๆ)

บันทึกเมื่อ 7 กันยายน 2555

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: