ตลาดสดเสียมเรียบ

ในวันสุดท้ายของการเยือนกัมพูชา มีโอกาสเจียดเวลาให้กับการเที่ยวเดินตลาดสดยามบ่าย การเดินตลาดสดเพียงยี่สิบนาที ให้ภาพสังคมกัมพูชาที่น่าสนใจบางประการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเทียบกับตลาดสดในเวียดนาม เอาไว้มีเวลาค่อยเขียนครับ

วาดเมื่อ 21 ตุลาคม 2555 (เขียนต่อแล้ว เชิญอ่านครับ)

ในวันสุดท้ายของการเยือนกัมพูชา (19 ตุลาคม 2555) มีโอกาสเจียดเวลาให้กับการเที่ยวเดินตลาดสดยามบ่าย ผมเชื่อตามที่ไกด์ซึ่งคุ้นเคยกับแม่ค้าหลายคนในตลาดนี้บอก ว่านี่เป็นตลาดสดที่ใหญ่ที่สุดของเสียมเรียบ เพราะยามเช้าที่รถท่องเที่ยวของผมวิ่งผ่านประจำ ตลาดนี้จะแออัดยัดเยียดมาก ถึงขนาดยามบ่ายแก่ๆ แล้ว ก็ยังไม่ถึงกับเงียบเหงา

อาหารที่น่าสนใจ ที่เห็นและรู้สึกถึงได้ค่อนตลาดคือ ปลาร้าหลากประเภท (จำไม่ได้แล้วว่าเรียกอะไร) บางชนิดแลดูเหมือนปลาส้มด้วย แน่นอนว่าปลาสดก็มีจำนวนมาก ที่นี่น่าจะยังมีปลาเลี้ยงน้อย เพราะปลาช่อนปลาดุกยังตัวเล็ก เช่นกันกับเป็ดไก่ ที่เป็นของพื้นบ้านตัวผิมๆเกร็งๆ เนื้อแน่นๆ ทั้งสิ้น ที่เห็นแขวนอยู่มากคือปลาช่อนแดดเดียวและกุนเชียง

ส่วนเนื้อสัตว์ใหญ่สด ทั้งหมูและวัวมีสัดส่วนใกล้เคียงกัน หมูอาจจะมากกว่าสักหน่อย แต่ที่น่าสนใจคือ เนื้อวัว ซึ่งดูจะมีความหมายเชิงศาสนา เพราะคนขายมักเป็นหญิงแต่งโตโพกฮิยาบแบบชาวมุสลิม กำลังสงสัยว่าจะเป็นชาว “จาม” ด้วยหรือไม่ แต่ทึ่แน่ๆ คือ ไม่มีเทศกาลกินเจในกัมพูชา อย่างน้อยก็ไม่มีในช่วงนี้

ส่วนผัก ส่วนใหญ่เห็นผักหน้าตาคล้ายๆ ผักในประเทศไทยและเวียดนาม จะมีผักหอมบางอย่างเท่านั้นที่คล้ายของเวียดนาม ที่แตกต่างจากไทยและเวียดนามคือมะเขือเทศเขียว ที่เขามักเสิร์ฟมากับอาหารจานเด็ดของกัมพูชา คือไข่เจียวหมูสับใส่ปลาเค็ม

ส่วนเครื่องปรุงรสที่เห็นเยอะมากคือกระเทียมและพริก คนที่นี่คงบริโภคกระเทียมกันมากทีเดียว พวกซ้อสปรุงรสต่างๆ ไม่ต่างจากบนโต๊ะอาหารนัก คือส่วนใหญ่มาจากเมืองไทย

ส่วนอาหารสำเร็จรูปที่เห็นนอกจากข้าวแกงในหม้อขัดจนขาวที่ไม่มีเวลาพอไปเปิดดู ก็เห็นมีหลายอย่างน่าสนใจ ขนมจีนน้ำยาสีเขียวและแกงกระหรี่สีเหลืองแต่น้ำแลดูใสๆ มีสี ความเข้ม และกลิ่นเท่าที่ได้รับรู้ห่างๆ ใกล้เคียงกับที่ได้ชิมในร้านอาหาร มีร้านขายขนมใส่กะทิ มีร้านขนมครกเจ้าหนึ่งที่คนรอซื้อกันเต็ม ขนมครกยังตักกันทีละครก ไม่ได้ราดเป็นแพแล้วยกแพมาขลิบๆ แลดูเสียรสชาติแบบในกรุงเทพฯ ไกด์ที่เดินมาด้วยบอกว่าร้านนี้อร่อยมาก มีรถเข็นขายโรตี รถเข็นขายหอยนึ่ง ร้านขนมกุ่ยช่ายทอดและผัดก๋วยเตี๋ยวซีอิ๊วดำ (แลดูเหมือนที่เมืองไทยมาก) ที่โดดเด่นสะดุดตาคือรถเข็นขายไก่ย่างและเป็ดย่าง ที่จอดเรียงประชันกันอยู่อีกฝั่งของถนนตรงข้ามกับตลาด

กิจการอื่นๆ ในตลาดก็คล้ายๆ กับตลาดในเมืองไทยและเวียดนาม เช่น ร้านซ่อมและตัดเย็บเสื้อผ้า ร้านขายของชำ ร้านขายมีด ร้านเสื้อผ้า ร้านขายผ้า ร้านขายของจิปาถะ ร้านขายเคร่ื่องจักรสาน ร้านขายส่งประเภทต่างๆ ร้านขายเครื่องมือก่อสร้าง ร้านกลึงเหล็ก ร้านขายอาหารสัตว์ ฯลฯ

แม้จะได้เดินตลาดสดเพียงยี่สิบนาที ก็ได้ภาพ รส และกลิ่นของสังคมกัมพูชาที่น่าสนใจบางประการ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเทียบกับตลาดสดในเวียดนามและไทย

ประการแรก ที่โดดเด่นแตกต่างจากตลาดสดในเวียดนามอย่างยิ่งคือ ชาวกัมพูชาเดินตลาดกันทั้งผู้หญิงและผู้ชาย ผมเห็นหนุ่มสาวเดินคล้องแขนกันในตลาดสดแล้วรู้สึกแปลกตา เพราะในเวียดนาม ประชากรในตลาดสดส่วนใหญ่จะเป็นผู้หญิง และมักจะวัยกลางคน

ประการต่อมา คนค้าขายในตลาดสดกัมพูชามีทั้งผู้หญิงและผู้ชาย แต่เมื่อสังเกตสักหน่อย ผมเห็นว่าส่วนใหญ่แล้ว ผู้หญิงจะขายของสดมากกว่าผู้ชาย ส่วนผู้ชายจะขายอาหารสำเร็จรูป ของชำ และอุปกรณ์เครื่องไม้เครื่องมือมากกว่า

ประการที่สาม คนค้าขายในตลาดไม่เรียกลูกค้า ที่จริงตลาดสดในกัมพูชาเสียงไม่ค่อยดัง ถ้าเทียบกับในเวียดนาม ไม่ว่าคุณจะเป็นนักท่องเที่ยวหรือเป็นคนท้องถิ่น แม่ค้าจะเรียกชวนเชิญซื้อสินค้ากันเสียงขรมตั้งแต่เดินเข้าตลาด แม่ค้าจะบอกว่า “ซื้อผักฉันสิ อร่อยนะ ซื้อผลไม้ฉันสิ อร่อยจะตาย” แต่ที่เสียมเรียบ ไม่มีใครชวนใคร จะซื้อก็ซื้อ ไม่ซื้อไม่ว่าอะไร

เมื่อคิดถึงว่า กัมพูชาก็เพิ่งจะฟื้นจากสงคราม และเคยอยู่ในภาวะที่ต้องแบ่งปันอาหารในระบบสังคมนิยมแบบช่วงเวลาหนึ่งในเวียดนาม ความไม่เคยชินกับการค้าขายในกัมพูชา คงไม่ได้ทำให้ชาวกัมพูชาเหวี่ยงไปเป็นคนจ้องฉวยโอกาสและแก่งแย่งลูกค้าในตลาดสดกันมากเท่าที่เวียดนาม อาจด้วยประชากรที่ยังไม่หนาแน่นเท่าในฮานอยที่ผมคุ้นเคย ชาวเสียมเรียบจึงดูเรียบง่ายกว่า

หากมีเวลามากขึ้น คงได้ไล่ชิมรสชาติอาหารในตลาดสด และหากอยู่นานขึ้น คงได้รู้ราคาและวิธีต่อรองราคาข้าวของ ไกด์เล่าว่าข้าวแกงที่ตลาดที่นี่จานละ 30-40 บาท นับว่าแพงทีเดียวเมื่อเทียบกับในประเทศไทยและเวียดนาม และหากมีโอกาสใช้ชีวิตอยู่ที่นี่ คงจะได้รู้วิธีปรุงอาหาร ที่บางทีได้มาจากแม่ค้าพ่อค้า แบบที่เคยได้เรียนรู้จากแม่ค้าในเวียดนาม

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: