visual ethnography

วันนี้ชั้นเรียนสนุกมากครับ ถึงใครจะไม่สนุก ผมสนุกอยู่คนเดียวก็ได้ ผมได้เรียนรู้จากรูปถ่ายของพวกคุณมากมาย บางปะเด็นที่อยากบันทึกไว้เผื่อเป็นประโยชน์ต่อไปคือ

– มานุษยวิทยาทัศนาไม่ได้ศึกษาเฉพาะการใช้ภาพถ่ายในการวิจัยทางมานุษยวิทยา แต่ยังศึกษาการที่ผู้คนในสังคมใช้ภาพถ่าย เช่น social media ปัจจุบันใช้ภาพถ่ายกันมากผ่านโลกอินเทอร์เน็ต ทว่าที่น่าสนใจคือ แต่ละคนใช้ภาพอย่างไร

– วัฒนธรรมของการใช้ภาพถ่ายแสดงให้เห็นว่า ภาพถ่ายเป็นมากกว่าเพียง “photography” หรือ “บทบันทึกของแสงเงา” แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ เช่น ภาพพ่อแม่แรงงานอพยพจากพม่า ที่เจ้าของติดกระเป๋าไว้เป็นกำลังใจในการอยู่ห่างไกลบ้าน ภาพสักยันต์ที่เจ้าของติดไว้หน้าห้องนอนในฐานะภาพศักดิ์สิทธิ์ ภาพรับประกาศนียบัตรระดับมัธยม ที่เจ้าของซึ่งเป็นผู้พิการทางสายตาแสกนอวดไว้ในเฟซบุ็ก (??? ผู้พิการทางสายตาใช้เฟซบุ๊ก???)

– มุมมองจากคนที่ถ่ายกับคนที่ถูกถ่าย การเลือกนำเสนอตัวตนของผู้ถ่ายกับการเลือกแสดงออกถึงตัวตนของเจ้าของภาพถ่าย พร้อมกันนั้น หลายกรณี ผู้ถ่ายถูกกำหนดให้ถ่าย ผู้ถูกถ่ายบางครั้งจึงเป็นผู้กระทำการในการสร้างภาพถ่าย ไม่น้อยไปกว่าผู้ถ่ายภาพ

– ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ถ่ายกับผู้ถูกถ่ายมีส่วนสร้างภาพถ่ายไม่น้อยกว่าเทคโนโลยีการถ่ายภาพ ภาพหมาที่ถ่ายโดยคนรักหมากับภาพหมาที่ถ่ายโดยคนกลัวหมาย่อมต่างกัน ภาพถ่ายผู้ให้ข้อมูลที่เป็นเพื่อน ย่อมต่างกับผู้ให้ข้อมูลที่ห่างเหิน ผู้อาวุโสที่มีสถานะทางสังคมสูงและคุ้นเคยกับการเป็นเป้าสายตา ย่อมเป็นวัตถุของการถ่ายภาพที่ต่างจากคนยากจนที่ไม่คุ้นเคยกับการถ่ายภาพ

– วิถีของการมอง แสดงให้เห็นในวิธีการถ่ายภาพ การติดตามวัตถุหรือบุคคลที่ถูกถ่ายแตกต่างกัน เด็กติ่งที่วิ่งไล่ถ่ายภาพดาราเกหลีกับสากวดาราเกาหลีรุ่นใหญ่ที่ยืนรอถ่ายภาพดารา แสดงวิถีการมองที่ต่างกัน คอมแบทคามเมราแสดงโลกของการมองผ่านมุมมองนักรบ มุมมองที่คนทั่วไปไม่สามารถเห็นได้ง่ายๆ หากไม่ได้รับการฝึกบรือในสนามรบร่วมกับนักรบ

– การแสดงตนหน้ากล้อง ไม่เพียงเป็นความสัมพันธ์ระหว่างคนถ่ายกับคนถูกถ่าย แต่บางครั้งยังเป็นความสัมพันธ์ระหว่างคนถูกถ่ายกับผู้ชมภาพในจินตนาการ กับผู้ถูกถ่ายภาพ ภาพเพื่อนสนิทที่ถ่ายในหอพักส่วนตัว จึงไม่เป็น “ส่วนตัว” อีกต่อไปเมื่อเพื่อนบอกว่า จะเอาภาพไปแสดงให้คนในห้องเรียนดู

– มุมมองเป็นสนามของอำนาจ ในฐานะแรงงานรับจ้างราคาถูกที่เป็นเสมือนคนที่ติดคุกในครัวเรือน ไม่สามารถนั่งดูทีวีด้านตรงหน้า ในมุมเดียวกับเจ้าของบ้านได้ หากเจ้าของบ้านปรากฏตัวและนั่งครองมุมมองนั้นอยู่

– ภาพวาดใช้แก้ปัญหาด้านเทคนิคได้ หากผู้วิจัยมีทักษะเพียงพอ และภาพวาด สื่อจินตนาการได้มากกว่าภาพถ่าย เช่น คนในภาพวาดมีหลายมือได้ ดูเด็กกว่าตัวจริงได้ สื่อถึงสิ่งหลายสิ่งคนละเวลาได้ในภาพเดียวกัน แถมภาพวาดยังให้ความเพลิดเพลินกับผู้วาดได้ไม่แพ้ภาพถ่าย

ยังมีเกร็ดเล็กเกร็ดน้อยอีกมากมายจากอีกหลายๆ ภาพที่พวกคุณนำมาแสดงวันนี้ ลองนึกดูกันต่อเอาเองบ้างแล้วกันครับ

บันทึกเมื่อ 7 กุมภาพันธ์ 2556

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: